Krajowy system ewidencji materiałów jądrowych, spełniający funkcję kontroli nad tymi materiałami w Polsce, wypełnia zobowiązania państwa wynikające z:
Artykułu III.1 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) (z 1968 r., wszedł w życie w 1970 roku, w 1995 roku przedłużony na czas nieokreślony),
Porozumienia o Zabezpieczeniach pomiędzy Polską i MAEA (obowiązuje od 1972 r.),
Protokółu Dodatkowego do Porozumienia o Zabezpieczeniach (ratyfikowany przez Polskę w 2000 r.).
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej podpisany w Rzymie 25 marca 1957 r.
Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 302/2005 z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie stosowania zabezpieczeń przyjętych przez Euratom (Dz.U.UE L54 z 28 lutego 2005 r.)
System polega na niezależnej weryfikacji ilościowej materiałów jądrowych.
Nadzór Prezesa PAA nad realizacją zobowiązań Porozumienia jest prowadzony w sposób ciągły od 1969 roku, a od 2000 roku obejmuje również kontrolę towarów i technologii tzw. podwójnego zastosowania zgodnie z wymaganiami Protokółu Dodatkowego.
Ewidencję materiałów jądrowych prowadzi, w imieniu Prezesa PAA, Wydział ds. Nieproliferacji, który współpracuje w tym zakresie z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, Ministerstwem Gospodarki oraz innymi resortami.
Informacje o zmianach ilościowych stanu materiałów jądrowych u użytkowników są centralnie zbierane przez system ewidencji i kontroli materiałów jądrowych w PAA. Miesięczne sprawozdania są przekazywane do Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) oraz Euratom Safeguards Office (ESO) w formie elektronicznych raportów.
Co roku inspektorzy dozoru jądrowego z Wydziału ds. Nieproliferacji wraz z inspektorami MAEA (lub indywidualnie) dokonują kontroli w różnych obiektach w celu zweryfikowania danych o materiałach jądrowych, jak również kontroli uzupełniających w ramach realizacji postanowień Protokołu Dodatkowego. Celem tych kontroli jest zweryfikowanie zadeklarowanej działalności w wybranych zakładach.